Thursday, September 24, 2026

प्रलेसको ७५औँ स्थापना दिवस सम्पन्न, हीरक वर्ष महोत्सव घोषणा

 काठमाडौँ  / वि. सं. २०८३ साल आश्विन ५ गते 

प्रगतिशील लेखक सङ्घ (प्रलेस), नेपालले आफ्नो ७५औँ स्थापना दिवस भव्य रूपमा मनाएको छ ।


काठमाडौँको बागबजारस्थित हार्दिक होटलमा आयोजित विशेष कार्यक्रमका बीच सङ्घले स्थापना दिवस सम्पन्न गर्नुका साथै आफ्नो हीरक वर्ष महोत्सव समेत घोषणा गरेको छ । कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै प्रमुख अतिथि एवं चीनका लागि पूर्व राजदूत डा. कृष्णप्रसाद ओलीले वर्तमान सूचना तथा प्रविधिको युगमा प्रगतिशील स्रष्टाहरूले आफूलाई नयाँ ढङ्गले परिमार्जित गर्दै लैजानुपर्नेमा जोड दिए । उनले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) बाट भाग्ने नभई त्यसलाई प्रगतिशील लेखन र साहित्यको हित अनुकूल प्रयोग गर्नुपर्ने धारणा राखे ।

नेपालका कम्युनिस्ट पार्टीहरू विभिन्न विभाजन र पुनर्गठनको अवस्थाबाट गुज्रिरहेको भए पनि प्रगतिशील लेखक सङ्घ विभिन्न सांस्कृतिक मोर्चाहरूको साझा संस्थाका रूपमा अगाडि बढ्न सक्नु गौरवको विषय भएको उनले बताए । प्रलेसलाई लेखन तथा साहित्यको क्षेत्रमा राष्ट्रिय रूपमा मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमै सशक्त रूपमा अगाडि बढाउनुपर्नेमा उनको जोड थियो ।

विशेषाङ्क विमोचन र हीरक वर्षको रूपरेखा

प्रलेसका केन्द्रीय पदाधिकारीहरूको बैठकले निर्णय गरेबमोजिम यस ७५ औँ स्थापना दिवस तथा हीरक वर्ष प्रारम्भको अवसरमा वर्षभरि गरिने कार्यक्रमहरूको प्रारूप तय गरिएको छ । सोही अवसरमा प्रगतिशील लेखक सङ्घको ३२औँ विशेषाङ्क समेत विमोचन गरिएको थियो ।


सङ्घका अध्यक्ष डा. देवी दुलाल क्षेत्रीको अध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा उनले संस्थाको हीरक वर्ष महोत्सवको औपचारिक घोषणा गरेका थिए । सांस्कृतिक मोर्चाका नेताहरू र स्रष्टाहरूको ऐक्यबद्धतासङ्घका महासचिव डा. पारस ढकाल (झागेन्द्रराज) द्वारा सञ्चालन गरिएको उक्त कार्यक्रममा उपाध्यक्ष समीर सिंहले स्वागत मन्तव्य राखेका थिए ।

कार्यक्रममा शुभकामना मन्तव्य पूर्व मन्त्री तथा प्रलेसकी सल्लाहकार सत्या पहाडी नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीको कला, साहित्य तथा संस्कृति विभागका इन्चार्ज गङ्गानारायण श्रेष्ठ, रक्तिम सांस्कृतिक अभियानका अध्यक्ष गिरीप्रसाद बुढा, राष्ट्रिय जनसांस्कृतिक महासङ्घका महासचिव आरसी न्यौपाने, नेपाली लेखक सङ्घका कार्यवाहक अध्यक्ष मनोज न्यौपाने, देवकोटा–लुसुन प्रज्ञा प्रतिष्ठानका अध्यक्ष सुनिल पौडेल लगाएतले राखेका थिए ।

त्यसैगरी कार्यक्रममा प्रलेसका पूर्व अध्यक्षहरू मातृका पोखरेल, प्रा. डा. जीवेन्द्र देव गिरी, डा. मधुसूदन गिरी, अखिल नेपाल जनसांस्कृतिक महासङ्घका महासचिव कुशल बोगटी तथा सल्लाहकारहरू ईश्वरचन्द्र ज्ञवाली, प्रा. डा. गोपिन्द्र पौडेल, गोपिरमण उपाध्याय, गोपाल बराललगायत उपत्यकाका प्रगतिशील स्रष्टाहरूको उल्लेख्य सहभागिता रहेको थियो ।


यसैबीच स्थापना दिवसको अवसरमा प्रलेसले आगामी वर्षभरि सञ्चालन गर्ने विभिन्न रचनात्मक र सङ्गठनात्मक निर्णयहरू समेत सार्वजनिक गरेको छ । त्यस्तै प्रलेसले सन् २०२६ (विक्रम संवत २०८३) का लागि प्रदान गरिने प्रतिष्ठित पुरस्कारहरूको घोषणा गरेको छ । जसमा श्यामप्रसाद स्मृति पुरस्कार, शक्ति लम्साल साहित्य पुरस्कार, प्रलेस प्रतिभा पुरस्कार, प्रलेस बालसाहित्य पुरस्कार र प्रलेस युवा पुरस्कार रहेका छन् । यी पुरस्कारहरू आगामी मङ्सिर ६ गते काठमाडौँमा आयोजना हुने विशेष कार्यक्रममा प्रदान गरिने प्रलेसले जनाएको छ ।

यस्तै हीरक वर्षमा प्रवेश गरेको उपलक्ष्यमा ७५ वर्ष नाघेका प्रगतिशील लेखक–साहित्यकारहरूलाई मङ्सिर ६ गते काठमाडौँमा अभिनन्दन समेत गरिने भएको छ । काठमाडौँ आउन असमर्थ स्रष्टाहरूलाई प्रदेशगत रूपमा वर्षभरि अभिनन्दन गरिनेछ भने हीरक वर्षकै अवसरमा प्रलेस हीरक वर्ष विशेषाङ्क प्रकाशन गरिने प्रलेसले जनाएको छ ।

स्मरण रहोस अखिल भारत जनवादी लेखक सङ्घको भारतमा मङ्सिरमा हुने कार्यक्रममा प्रलेसलाई निमन्त्रणा प्राप्त भएकाले संस्थाका तर्फबाट प्रतिनिधित्व जनाउने निर्णय गरिएको समेत उसले जनाएको छ । प्रलेसको गत बैशाखमा दोधारा चाँदनीमा भएको अन्तराष्ट्रिय साहित्य गोष्टीमा अखिल भारत जनवादी लेखक सङ्घका पदाधिकारीहरुको समेत सक्रिय सहभागिता रहेको थियो ।

000

https://www.sindhujwala.com  बाट साभार 
















Friday, September 18, 2026

सडकमै ‘देखेको छु तिमीलाई’ सार्वजनिक

 


२०८१ भाद्र ३१,काठमाडाैँ ।

गीतकार डा.नवराज रिजालद्वारा लिखित गीतिसङ्ग्रह ‘देखेको छु तिमीलाई’ सडक समारोहका विच सार्वजनिक गरिएकाे छ । सडकमै कृति विमाेचन गर्ने अभियानका साथ गीतकार रिजालकाे गीतिसङ्ग्रह सडक विमाेचनकाे १७अाैँ शृङ्खलाका रूपमा विमाेचित कृति बनेकाे छ ।

अग्रज साहित्यकार दुर्गाप्रसाद श्रेष्ठको प्रमुख आतिथ्यतामा सम्पन्न सो कार्यक्रममा अभियानका कोषाध्यक्ष तथा साहित्यकार राजाराम बर्तौलाले गीतले भूगोल र राष्ट्रिय भाव समेटिएको बताउनु भयो।‌

त्यसै गरी साहित्यकार प्रमोद प्रधान, डा.शैलेन्दुप्रकाश नेपाल, डा.छायादत्त न्याैपानेले अठ्सट्ठी वटा गीतहरू समेटिएकाे डा. रिजालको कृतिमा प्रकृति संरक्षण र जीवन जगतका विभिन्न पक्ष समेटिएको कुरा व्यक्त गर्दै उहाँले आफ्नो वैचारिकता प्रस्तुत गरेका भन्नुभयो।

गीतकार रिजालको कृति र जीवन वृतलाई प्रस्तुत गर्दै कवि तथा समालोचक तेजविलास अधिकारीले रिजालका गीतमा राष्ट्रिय भाव समेटिएका कुरा बताउनु भयो। कृतिकार र कृतिकारका बारेमा बोल्दै अभियानका संयोजक बद्रीप्रसाद ढकालले कृतिले देश बोलेको छ भन्नु भयो।

कार्यक्रममा भाषा आयोगका सदस्य मातृका पोखरेल, डा पुष्करराज भट्ट, गीतकार वसन्तराज अज्ञात लगायत दुई दर्जन जति साहित्यकार पत्रकारको उपस्थिति रहेको थियो ।

००० 

https://shabdasarovar.com बाट साभार 

Sunday, September 13, 2026

चेरब स्मृति प्रतिष्ठानको पाचौं अधिवेशन तथा चेरब स्मृति सम्मान-२०८२ अर्पण कार्यक्रम सम्पन्न

चेरब स्मृति प्रतिष्ठानले मिति २०८३ साल भाद्र २७ गते शनिवारका दिन वि.पी. नेत्र प्रतिष्ठान आँखा ,नाक, कान, घाँटी अस्पताल मध्यपुर थिमी नगरपालिका वडा नं १ स्थित लोकन्थली , मनोहराफाँटको सभाकक्षमा तेह्रौं साधारण सभा, पाचौं अधिवेशन, चेरब स्मृति सम्मान-२०८२ तथा कविता वाचन कार्यक्रम कार्यक्रम सम्पन्न गर्यो ।

उक्त कार्यक्रकमका प्रमुख अतिथि वरिष्ठ साहित्यकार श्री महेश प्रसाईं हुनुहुन्थ्यो भने विशिष्ठ अतिथिहरूमा डा. विष्णु बिभु घिमिरे,भाषा आयोगका माननीय सदस्य श्री मातृका पोखरेल, घिमिरेबन्धु राष्ट्रिय प्रतिष्ठानका अध्यक्ष चेतनाथ घिमिरे,पाण्डवराज घिमिरे प्रतिष्ठानका अध्यक्ष कुलराज घिमिरे,कवि चन्द्रप्रसाद न्यौपाने,नेपाल विद्युत प्राधिकरणका उपकार्यकारी निर्देशक श्री मदन तिम्सीना, गोरखापत्र संस्थानका अधिकृत कर्मचारी श्री केदार वाशिष्ठ, प्रतिष्ठानका आजीवन सदस्य, साधारण सदस्य, कवि कलाकार एवम् प्रतिष्ठानका पदाधिकारीहरू, समाज सेवीहरू रहनु भएको थियो ।

उक्त कार्यक्रममा आ.व.२०८२/८३को आर्थिक प्रतिवेदन श्री टीका खनाले र सचिवको प्रतिवेदन सचिव श्री पदम बाँस्तोलाले पेश गर्नु भएको थियो । दुवै प्रतिवेदन सभाले सर्वसम्मत रूपमा पास गरेको थियो।

उक्त सभाले प्रतिनिधि चयनका लागि गरिएको प्रस्तावमा विद्यमान समितिलाई नै एक कार्यकालका लागि सर्वसम्मत रूपमा पारित गरेकोछ ।
सभामा प्रा.डा. विष्णु बिभु घिमिरे, भाषा आयोगका माननीय सदस्य मातृका पोखरेल, घिमिरेबन्धु राष्ट्रिय प्रतिष्ठानका अध्यक्ष श्री चेतनाथ घिमिरेले शुभकामना मन्तव्य राख्नु भएको थियो।

उक्त कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि श्री महेश प्रसाईंलेप्रतिष्ठानले शोकलाई शक्तिमा बदल्ने कार्य गरिरहेको भन्द‌ै प्रेरणा दिनु भएको थियो। ने.वि.प्रा.का उप कार्यकारी निर्देशक श्री मदन तिम्सीनाले आफ्नो मन्तब्यका साथ भोटेकोसीको विपद् सम्वन्धी स्थलगत निरीक्षण गर्दाका जानकारीहरू गराउनु भएको थियो ।

कार्यक्रमा चेरब स्मृति सम्मान २०८२ बरिष्ठ साहित्यकार एवम् लघुकथाकार श्री पुष्करराज भट्टलाई प्रमुख अतिथि सभापति तथा सल्लाहकार रत्नकला घिमिरे,प्रमुख अतिथि एवम् अध्यक्ष पुण्य घिमिरेबाट प्रदान गरिएको उक्त कार्यक्रममा भोटेकोसी बाढीमा परी मृत्यु हुनेहरूमा श्रद्धाञ्जली, हराई रहेकाहरूको शीघ्र उद्धार तथा राहत उद्धारमा शीघ्रताको कामना गरिएको थियो । प्रतिष्ठानका अध्यक्षले पीडितहरूसँग समन्वय गरी प्रतिष्ठानले समयानुकूल सुरक्षा सम्वन्धी कार्यक्रमहरू र सामाजिक सेवाहरू अगाडि बढाउने जानकारी दिनुभएको थियो ।

कार्यक्रममा आशिष खनाल, सञ्जय सोती, डा. तीर्थ भट्ट, निर्मण रमण पराजुली, श्याम श्रेष्ठ, भोजराज रेग्मी मुखाले, भानुभक्त न्यौपाने, केदार वाशिष्ठ, पदम खनाल, मधुस न्योपानेले कविता वाचन गर्नु भएको यो समग्र कार्यक्रम सिस्नु पानीका सदस्य समेत रहनुभएका,प्रतिष्ठानका सचिव श्री चक्र दवाडीले संचालन गर्नु भएको थियो । स्वागत मन्तव्य मधुस न्यौपानेले गर्नु भएको थियो भने प्रतिष्ठानका उपाध्यक्ष धर्म पोखरेलले धन्यवाद मन्तव्य गर्नु भएको थियो ।

००० 
































Friday, September 11, 2026

साहित्य सदनद्वारा विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाका आख्यानमा सङ्गोष्ठीको आयोजना

नेपाली साहित्यका सशक्त हस्ताक्षर आख्यानकार विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाको ११३ औं जन्मजयन्तीका अवसरमा वि.सं. २०८३ भाद्र २४ गते साहित्य सदन नेपालले सदनको रमेश विकल सभाकक्षमा 'आख्यानमा विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला’ विषयक सङ्गोष्ठी आयोजना गर्यो । वरिष्ठ साहित्यकार डा. तुलसीप्रसाद भट्टराई प्रमुख अतिथि र सदनका अध्यक्ष प्रा.डा. हेमनाथ पौडेलको अध्यक्षता रहेको सो सङ्गोष्ठी कार्यक्रममा प्रा.डा. लक्ष्मणप्रसाद गौतमले 'विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाका आख्यानमा इतरजातीय नारीपुरुष सम्बन्ध' प्रा.डा. नारायणप्रसाद चालिसेले 'विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाका आख्यानको प्रगतिशील वैचारिक समाजदर्शन' र डा. अनुपमा रेग्मीले 'विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला कथामा प्रयुक्त दिगकाल' विषयक गोष्ठीपत्र प्रस्तुत गर्दै नेपाली साहित्यको आख्यान क्षेत्रमा कोइरालाको विशिष्ट एवं बहुआयामिक योगदान रहेको चर्चा गर्दै नयाँ किसिमले लेखिएका आआफ्ना गोष्ठीपत्रहरू प्रस्तुत गर्नुभएको थियो । कार्यक्रममा पूरक प्रस्तोताहरू प्रा.डा. रमेशप्रसाद भट्टराई, प्रा.डा. ज्ञानु पाण्डे र प्रा.डा. गोपीन्द्र पौडेलले कोइराला नेपाली आख्यान क्षेत्रको धरोहर भएको उल्लेख गर्दै गोष्ठीपत्रहरूमाथि आआफ्ना टिप्पणी र सुझाव राख्नुभएको थियो । गोष्ठीमा थप पूरक विचार राख्नेहरूमा वरिष्ठ साहित्यकारहरू डा. विष्णुविभू घिमिरे, प्रा.डा. जीवेन्द्र गिरी, प्रा.हेमचन्द्र नेपाल, प्रा. पुरुषोत्तम दाहाल, प्रा.डा. रामप्रसाद ज्ञवाली, प्रा.डा.जगदीशचन्द्र भण्डारी, साहित्यकार नर्मदेश्वरी सत्याल, भीमानन्द ढुङ्गाना, देविका तिमल्सिना, रमेश खनाल लगायत हुनुहुन्थ्यो । सङ्गोष्ठीमा काठमाडौँ महानगरपालिका वडा नं ६ का वडाध्यक्ष भुवन लामाले कोइरालाको लोकतन्त्रप्रतिको योगदानका बारेमा मन्तव्य राख्दै साहित्य सदनप्रति आफ्नो साथसहयोग सधैँ रहिरहने बताउनुभयो ।

साहित्य सदन नेपालका उपाध्यक्ष मित्रलाल पंज्ञानीले गोष्ठीको अैाचित्य र स्वागत मन्तव्य राख्नुभएको र सदनका सचिव प्रह्लाद पोख्रेलले सञ्चालन गर्नुभएको सो सङ्गोष्ठीमा प्रमुख अतिथि डा. तुलसी भट्टराईले कोइरालाका राजनीतिक र साहित्यिक योगदानमाथि प्रकाश पार्दै साहित्य सदन नेपालले कोइरालाका आख्यानमा केन्द्रित भएर जुन सङ्गोष्ठी आयोजना गरेको छ यो वर्तमान सन्दर्भमा अत्यन्त महत्त्वपूर्ण रहेको छ र सायद आज मुलुकभरिकै सबभन्दा महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम यो नै रहेको भन्नुभयो । उहाँले अहिलेको अवस्थामा लोकतान्त्रिक स्रष्टाहरू पुन: एकजुट हुनुपर्ने अवस्था आएको पनि बताउनुभयो । सभापतिका आसनबाट डा.हेमनाथ पौडेलले विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाको नेपाली राजनीतिमा मात्र होइन, साहित्यमा पनि विशिष्ट योगदान रहेको उल्लेख गर्नुभयो र नेपालको राजनीतिक आकाशमा हिजो ठुला दलहरूले मुलुक र जनताका पक्षमा भन्दा पार्टी र व्यक्तिस्वार्थमा काम गर्दा जनता असन्तुष्ट बनेकाले आजको अवस्था आएको उल्लेख गर्दै अहिले मुलुक दोबाटोमा रहेको हुँदा लोकतन्त्रवादी शक्तिले आत्मसमीक्षा गरेर सुध्रने बाटोमा लाग्नुपर्ने र सबै लोकतान्त्रिक शक्तिहरू एकता बद्ध भएर मुलुकलाई सही दिशामा ल्याउन अगाडि बढ्नुपर्ने अवस्था आएको बताउनुभयो । उहाँले यसको सुरुवात यही कार्यक्रबाट साहित्यकारहरुबाट गरिएको बताउँदै अब प्रमुख अतिथिले भन्नुभए जस्तै लोकतान्त्रिक स्रष्टाहरूको संयुक्त मञ्चको आवश्यकता भएको पनि बताउनुभयो र यी गोष्ठीपत्रहरू परिमार्जन भएर आएपछि छिटै प्रकाशन गरिने पनि बताउनुभयो र उपस्थित सबैलाई धन्यवाद दिएर सभा समापन गर्नुभयो । सङ्गोष्ठीमा साहित्यकारहरू खगेन्द्र सङ्ग्रौला, प्रा.डा. कुलप्रसाद कोइराला, प्रा.डा. जगतप्रसाद उपाध्याय, प्रा.प्रयागराज वाशिष्ठ, कोशराज न्यौपाने, ईश्वरी लामिछाने, गोविन्द घिमिरे वेदमणि, मातृका पोखरेल, विष्णुप्रसाद शर्मा पराजुली, गोकुल अधिकारी, हिरामणि दुखी, प्रा.डा.नन्दीश अधिकारी ,मधुसुदन पाण्डेय, बिसु केसी, शान्ता मानवी, डा.विन्दु शर्मा, रामप्रसाद पन्त, ठाकुर शर्मा भण्डारी, गोपाल बराल, महेन्द्र चालिसे, युवराज मैनाली, डा.गीता त्रिपाठी, सीता शर्मा, डा.रजनी ढकाल डा. विदुला घिमिरे, डा.हरिप्रसाद सिलवाल, गणेश मिश्र लगायतका ९० जनाभन्दा बढी विशिष्ट साहित्यकारहरूको घनीभूत उपस्थिति रहेको थियो ।

000

साहित्य सदनको फेसबुक पेजबाट